In een gesloten WhatsAppgroep met de naam 't Haviksoog worden duizenden heimelijk gemaakte foto's van vrouwen gedeeld. Op de beelden zijn benen, billen en borsten te zien, opgenomen zonder dat de vrouwen daarvan op de hoogte waren. De groep telt meer dan duizend mannen. Dat blijkt uit een onderzoek van het KRO-NCRV-programma Pointer, dat ongeveer zes maanden aan de zaak heeft gewerkt.

Pointer analyseerde bijna 3.000 afbeeldingen uit de groep. In totaal zouden er ongeveer 13.000 foto's en video's zijn gedeeld. Leden reageren op de beelden met emoji's, waaronder hartjes, perziken, duimpjes, een varken en een walvis. Volgens het programma zijn groepsregels zo opgesteld dat leden met emoji's moeten reageren op het uiterlijk van de vrouwen die worden getoond. Zo ontstaat een vaste manier van beoordelen die zich herhaalt over de duizenden beelden heen.

De regels van de groep bevatten ook beperkingen. Foto's van vrouwen die als «dik» worden bestempeld, zijn niet toegestaan, evenmin foto's die van veraf zijn genomen. Dat wijst erop dat de groep een eigen norm hanteert voor wat als acceptabel materiaal geldt. De meeste foto's zijn van dichtbij of van achteren genomen. Veel vrouwen zijn op de beelden niet herkenbaar, wat voor de slachtoffers het gevoel van inbreuk alleen maar verergert.

Volgens Pointer is de groep op 19 juli 2019 opgericht door een man uit Mariënvelde. De oprichting viel samen met het weekend van het Zwarte Cross-festival in de Achterhoek, een evenement dat jaarlijks grote aantallen bezoekers trekt. Het programma herleidde de locaties van meer dan 400 van de gedeelde foto's. Die zijn genomen op festivals, in supermarkten, bij zwemplekken en op uitgaansgelegenheden, plekken waar mensen zich in het dagelijks leven bewegen zonder te verwachten dat ze worden gefotografeerd. Een deel van de beelden is gemaakt vanaf trekkers en hoge landbouwvoertuigen op landwegen, waardoor de fotografen van bovenaf zicht hadden op vrouwen die langs de weg liepen of fietsten.

De fotografen en de slachtoffers komen volgens het onderzoek vooral uit de Achterhoek en het oosten van Nederland. Dat maakt de zaak voor de regio extra beladen, omdat de kring van betrokkenen klein is en veel vrouwen mogelijk personen kennen die op de foto's staan of die de beelden hebben gemaakt. Pointer benadrukt dat het materiaal in een groep wordt gedeeld die bedoeld is voor een beperkte kring, maar dat de verspreiding van zulke beelden verder kan reiken dan de groep zelf.

De politie wil de zaak voorleggen aan het Openbaar Ministerie. Om de zaak verder te laten lopen, moeten slachtoffers wel aangifte doen bij de politie. Zonder aangiftes kan het onderzoek dus niet op de gewenste manier worden voortgezet, ook al is het materiaal al in beeld gebracht. Een deskundige stelt dat alledaagse beelden die in een seksuele context worden gemaakt strafbaar kunnen zijn. Of er vervolgd wordt en welke tenlasteleggingen eventueel aan de orde komen, is op dit moment nog onzeker.

32Weergaven

Auteur

Misdaad en buitenland

Ruben Visser — misdaad en buitenland, Kernblik.