De ambulancemeldkamer van Oost-Nederland in Apeldoorn is al maanden onderbezet, en op de nacht van 30 september op 1 oktober ging de meldkamer zelfs « op zwart ». Dat betekent dat de regionale meldkamer niet meer voldoende personeel had om alle meldingen zelf af te handelen. Alle 112-oproepen werden die nacht overgenomen door de meldkamer in het noorden van het land. Een paar dagen later deed dezelfde situatie zich opnieuw voor.
Het tekort zit vooral bij de regio's Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid. In Apeldoorn delen vijf regio's dezelfde meldkamer, waardoor een personeelstekort in een of meer regio's direct merkbaar is voor de hele meldkamer. Dat de meldkamer volledig op zwart ging, komt volgens Omroep Gelderland naar voren uit interne documenten die de omroep heeft ingezien. De regio's zelf benadrukken dat de meldkamer nooit helemaal zonder personeel heeft gezeten en dat er ook tijdens de onderbezetting professionele meldingen werden afgehandeld.
Wat het precies betekent voor de wachttijden van patiënten is volgens de regio's nog onduidelijk. Zij zien vooralsnog geen aanwijzingen dat de patiëntveiligheid in het geding is. De Patiëntenfederatie reageert daar fundamenteel anders op en noemt de situatie een kwestie van leven en dood. Bij een ambulancemeldkamer hangt snelle en juiste inzet direct samen met de kans dat iemand in een noodsituatie tijdig hulp krijgt. Juist daarom wordt het uitblijven van duidelijke cijfers over wachttijden door zorgorganisaties als een zorgpunt gezien.
Om de crisis te beheersen heeft het regionale ambulanceapparaat een crisisteam ingesteld. Het team heeft onder meer de opleidingen stilgelegd, zodat meer medewerkers op de werkvloer kunnen worden ingezet. Leidinggevenden zijn ingeroosterd om mee te draaien in de meldkamer. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) is op de hoogte gebracht van de situatie. Zolang de regionale meldkamer onderbezet is, lopen 112-oproepen via de landelijke meldkamer in Driebergen.
De oorzaken liggen volgens de regio's in een combinatie van factoren. De vraag naar ambulancezorg stijgt, er zijn te weinig verpleegkundigen beschikbaar, medewerkers vertrekken uit de organisatie en het ziekteverzuim is hoog. Die factoren versterken elkaar: wie uitvalt, moet door collega's worden opgevangen, wat de druk op het overgebleven personeel verder vergroot. Op de langere termijn moet het tekort worden opgelost door medewerkers op te leiden. Volledige inzetbaarheid van nieuwe medewerkers duurt echter negen maanden, zodat het herstel niet op korte termijn is te verwachten.
De regio's willen om die reden nauwer samenwerken, al heeft elke regio nog een eigen organisatie. Dat maakt de aansturing van de meldkamer complexer dan wanneer één organisatie verantwoordelijk zou zijn. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is op de hoogte gesteld en is in gesprek over landelijke maatregelen. Daarbij speelt ook een wetswijziging die het mogelijk moet maken dat één regionale ambulanceorganisatie het personeel in dienst neemt. Die wetswijziging moet nog door zowel de Tweede als de Eerste Kamer voordat zij van kracht kan worden.
9