De waterschildpad is een nieuwe invasieve exoot in Nederland en heeft zich voor het eerst in de natuur voortgeplant. Dat heeft het radioprogramma Vroege Vogels van BNNVARA bekendgemaakt. De schildpad is uit de Verenigde Staten naar Nederland gebracht en is al langer in de natuur te vinden, omdat eigenaren de dieren er achterlaten. Tot nu toe was het klimaat hier te koud om de voortplanting mogelijk te maken, maar dat blijkt nu anders te zijn.
De ontdekking begon in het voorjaar, toen een luisteraar, Mariëlle van den Berg, vier jonge schildpadden zag in de buurt van een vijver in het Zuid-Hollandse dorp Dirksland. Het bleek om geelwangschildpadden te gaan, een ondersoort van de waterschildpad. Via het radioprogramma kwam Van den Berg in contact met schildpaddenonderzoeker Tim Huijsmans van Faunawatch, een dierenorganisatie die zich inzet voor gedumpte en verwaarloosde schildpadden. Na overleg ging zij kijken op de plek waar de dieren waren gezien.
Daar trof zij zestien lege eieren en twee jonge schildpadjes aan. Zij nam de dieren en eieren mee voor Huijsmans, die de vondst vastlegde in een wetenschappelijke publicatie. De twee gevonden schildpadjes zijn inmiddels naar de schildpaddenopvang in Limburg gebracht.
Volgens Huijsmans heeft de ontwikkeling te maken met klimaatverandering. Als het te koud is, sterven de jonge schildpadjes in het ei. Nu zijn er voor het eerst jonge waterschildpadjes geboren. Nadat ze uit het ei kwamen, groeven ze zich in de winter in en gingen in het voorjaar naar het water. Dat maakt het volgens hem mogelijk dat de soort zich in Nederland blijvend vestigt.
Een invasieve exoot is volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit een plant, dier of ander organisme dat van nature niet in Nederland voorkomt en door mensen in ons land is terechtgekomen. Wanneer zo'n soort zich vestigt, zich snel vermeerdert en schadelijk is voor inheemse soorten, spreekt men van een invasieve exoot. De waterschildpad past in die categorie, aldus de onderzoeker. Hij wijst op het gevaar voor bedreigde inheemse soorten zoals vissen en amfibieën. In Frankrijk is volgens hem bewezen dat kikkervisjes de schildpadden niet als gevaar zien, waardoor ze gemakkelijk worden opgegeten.
Naar schatting zijn er zo'n 200.000 waterschildpadden gedumpt in de Nederlandse natuur. Huijsmans zegt dat nu onderzocht moet worden hoe groot het risico op voortplanting precies is. Hij hoopt dat de overheid middelen vrijmaakt om de soort te monitoren. Ook roept hij mensen op om de waterschildpad te melden wanneer ze die in het wild zien. Het is volgens hem belangrijk om invasieve exoten uit de natuur te halen, en daarom heeft de schildpaddenopvang de taak deze soort op te vangen.
14