De Nederlandse politie heeft twintig servers uitgeschakeld die werden gebruikt om schadelijke software te verspreiden. Het gaat om een internationale actie tegen cybercriminaliteit, waarbij wereldwijd ruim 6,4 miljoen gestolen gegevens zijn veiliggesteld. De politie maakte de resultaten donderdag bekend.
De operatie is uitgevoerd in samenwerking met buitenlandse politiediensten. Doordat de servers offline zijn gehaald, kunnen de criminele netwerken die er gebruik van maakten niet langer op dezelfde manier opereren. De aanpak richtte zich op de technische infrastructuur achter digitale criminaliteit, en niet alleen op de individuele daders die deze infrastructuur beheren.
De veiliggestelde gegevens zijn afkomstig van ransomwareaanvallen. Bij dit soort aanvallen worden bestanden van slachtoffers versleuteld of gestolen, waarna losgeld wordt geëist voor het vrijgeven ervan. Het gaat om persoonsgegevens, wat betekent dat de gevolgen voor de betrokken mensen en organisaties groot kunnen zijn. Het veiligstellen van die gegevens vormt daarom een belangrijk onderdeel van de actie, omdat het de kans verkleint dat ze verder worden misbruikt.
Over de omvang van de operatie bestaat nog onduidelijkheid. In de eerste berichtgeving wordt gesproken van twintig servers, terwijl een latere melding het heeft over «tientallen» servers die offline zijn gehaald. Het exacte aantal is daarmee nog niet vastgesteld. Ook is niet bekend welke landen precies aan de actie hebben deelgenomen. Evenmin is duidelijk of er verdachten zijn aangehouden. Zolang die informatie ontbreekt, is niet vast te stellen hoeveel van de betrokken netwerken daadwerkelijk zijn ontmanteld.
Schadelijke software die via servers wordt verspreid, bereikt doorgaans grote aantallen computers en organisaties tegelijk. Juist daarom wordt de uitschakeling van die servers door opsporingsdiensten gezien als een manier om de verspreiding te stoppen, ook als de achterliggende daders niet direct worden gepakt. Het effect op de verspreiding van de software in de komende periode is op basis van de huidige informatie niet in te schatten.
Cybercriminaliteit is een terugkerend onderwerp voor de opsporingsdiensten, omdat aanvallen grensoverschrijdend zijn en vaak vanuit meerdere landen tegelijk worden opgezet. Internationale samenwerking tussen politiediensten wordt daarom steeds vaker ingezet om de technische infrastructuur van criminele netwerken aan te pakken. De politie heeft nog geen aanvullende details gegeven over vervolgstappen of over het moment waarop meer informatie beschikbaar komt.
5