Nederland is nog onvoldoende aangepast op mensen met een beperking. Zij ervaren nog altijd veel hindernissen om volledig mee te doen in de samenleving. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het RIVM, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, waarin de eerste meting staat van de plannen die twee jaar geleden in het land zijn gelanceerd.
Het rapport past in een langer kader. De Verenigde Naties namen in 2006 het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap aan, waarin werd afgesproken dat mensen met een beperking goed moeten kunnen meedoen in de maatschappij. Het verdrag trad in 2016 officieel in werking. Nederland lanceerde daarna plannen op het gebied van werk, wonen, inkomen, onderwijs, zorg, vervoer, cultuur, sport en veiligheid. De eerste meting laat zien dat er de afgelopen jaren meer aandacht is gekomen voor mensen met een beperking, maar dat zij nog steeds tegen obstakels aanlopen.
Het grootste verschil zit volgens RIVM-directeur Marith Volp op de arbeidsmarkt. "Zo'n 36 procent van de mensen met een beperking heeft een betaalde baan, tegenover 65 procent van de mensen zonder beperking." Ook financieel staan mensen met een beperking er slechter voor. Zij verdienen gemiddeld minder dan mensen zonder beperking en leven vaker in bijna-armoede. Ze wonen bovendien vaker in een sociale huurwoning en minder vaak in een koophuis.
Op het gebied van toegankelijkheid zijn er eveneens zorgen. Volgens het RIVM zijn de meeste Nederlandse websites en apps niet toegankelijk genoeg. Ook bij de verkiezingen is er een knelpunt. Niet alle stemlokalen die gemeenten als toegankelijk aanmerken, slagen voor de keuring. Tussen 2022 en 2024 lag het percentage stemlokalen dat een onafhankelijke toets doorstond tussen de 2 en 10 procent. Daarnaast ervaren mensen met een beperking drempels bij het sporten en bij een bezoek aan de bioscoop of het theater. "Je ziet risico's van sociaal isolement", zegt Volp.
Er zijn ook verbeteringen zichtbaar. Onderzoekers zien dat mensen met een beperking vaker werken dan vroeger en dat zij vaker hulpmiddelen en aanpassingen in hun woning krijgen. Het openbaar vervoer is toegankelijker geworden. Er zijn meer geleidestroken voor blinden en bij bushaltes zijn er minder hoogteverschillen. Volgens Volp blijven de "hardnekkige achterstanden" echter domineren.
Tijdens het onderzoek liepen de onderzoekers ook tegen een praktisch probleem aan: de informatie is erg versnipperd. Volgens Volp is er meer inzicht nodig in waar het misgaat, zodat het beleid aangepast kan worden. Het rapport is een eerste meting. De komende jaren zal duidelijk moeten worden of de plannen het verschil maken waarop het verdrag is gericht.
22