Sybrand Buma, vicepresident van de Raad van State, gaat het kabinet adviseren over hoe het minderheidskabinet het beste kan samenwerken met de constructieve krachten in het parlement. Premier Jetten zegt dat het gaat om de financiële besluitvorming. Buma krijgt later op de dag een officiële brief van het kabinet met de vraag of hij kan onderzoeken of er een financieel fundament gelegd kan worden onder de besluitvorming over begrotingen en het belastingplan. Ook zou hij afspraken kunnen voorstellen over de spelregels die daarbij gelden. Jetten zei dit tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Buma heeft volgens de premier al ja gezegd en krijgt een maand de tijd om advies uit te brengen.

Jetten benadrukt dat Buma als informateur betrokken was bij de totstandkoming van het minderheidskabinet en daardoor begrijpt hoe complex de situatie in een parlement met veel politieke fracties is. Buma zal volgens de premier op zijn eigen manier helpen en zich daarbij niet laten weerhouden om af en toe de vinger op de zere plek te leggen. Vicepremier Van den Brink van het CDA noemt Buma geknipt voor de rol, vanwege zijn lange staat van dienst. Hij zat in de Tweede Kamer zowel in de coalitie als in de oppositie en kan zich daarom goed inleven in de vraag die voorligt.

In het Kamerdebat over de crisis, dinsdagavond, werd de inzet van Buma met weinig enthousiasme ontvangen. Veel oppositiepartijen zetten vraagtekens bij de aanstelling, mede vanwege zijn baan bij de Raad van State. Die raad is het hoogste, onafhankelijke adviesorgaan van de regering. De vrees is dat Buma meewerkt aan politieke afspraken die hij later zelf moet beoordelen. Binnenlandse Zaken-minister Heerma zegt dat Buma juist gevraagd is vanwege zijn rol bij de Raad van State. Hij vindt dat goed, omdat de vraag hoe een minderheidskabinet met de oppositie moet omgaan nieuw is. Heerma erkent dat het de afgelopen maanden niet vlekkeloos is verlopen.

Wie is Sybrand Buma? Buma is sinds juli van dit jaar vicepresident van de Raad van State en daarmee feitelijk de leider van dit adviesorgaan. De koning is formeel voorzitter, maar heeft een ceremoniële functie. Eerder was Buma zeven jaar burgemeester van Leeuwarden. Hij is CDA-politicus en was zeventien jaar lid van de Tweede Kamer, tussen 2002 en 2019, waarvan ongeveer negen jaar als CDA-fractievoorzitter. Eind vorig jaar was hij informateur. Op 8 december 2025 meldde hij dat hij geen mogelijkheid zag voor een meerderheidskabinet en stelde hij voor de formatie voort te zetten met D66, VVD en CDA. Buma reageert vandaag niet persoonlijk; hij is op werkbezoek op Curaçao, waar hij onder meer sprak over de wetgevingscapaciteit op het eiland.

Naast de inzet van Buma moet er nog meer gebeuren om het proces overzichtelijker te maken bij de Voorjaarsnota en volgend jaar bij Prinsjesdag, erkent Jetten. Daarom wordt het Torentjesoverleg hersteld om de samenwerking in de coalitie te verbeteren. Premier Jetten, de vicepremiers Yesilgöz en Van den Brink en de fractievoorzitters Paternotte (D66), Brekelmans (VVD) en Bontenbal (CDA) komen op maandag buiten de ministerraad om bij elkaar om politiek gevoelige kwesties te bespreken. Indien nodig kan ook de minister van Financiën worden uitgenodigd. Dit overleg vond al langer niet meer plaats in het Torentje en was eerder een gewoonte onder premiers als Lubbers, Kok en Rutte. Bij de start van het kabinet-Rutte IV werd het afgeschaft, omdat er veel kritiek was op besluiten die achter gesloten deuren tot stand kwamen.

19Weergaven

Auteur

Samenleving

Lotte Jansen — samenleving, Kernblik.