Datacenters in Nederland zijn vorig jaar verantwoordelijk geweest voor 5 procent van het totale elektriciteitsverbruik in het land. Een jaar eerder was dat aandeel 4,6 procent. In totaal ging het om ruim 5600 gigawattuur. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Daarmee staat Nederland binnen de Europese Unie op de tweede plaats, na Ierland.

Volgens het CBS is het aandeel van datacenters in het stroomverbruik sinds het begin van de meting in 2017 meer dan verdrievoudigd. In Ierland gaat ruim 21 procent van de totale elektriciteit naar datacenters. Het CBS benadrukt dat het om een verwachting gaat. Het definitieve cijfer voor 2025 kan nog naar boven of beneden worden bijgesteld.

Het aantal datacenters in Nederland is volgens het statistiekbureau niet sterk toegenomen. Er staan er ongeveer 200, waarvan er ongeveer 50 als groot datacenter worden beschouwd. Die grote centra gebruiken meer dan 10 gigawattuur per jaar en zijn goed voor meer dan 90 procent van de elektriciteit die aan datacenters wordt geleverd. Het stroomverbruik van die groep is wel gestegen, ook al bleef het aantal grote datacenters de afgelopen jaren vrijwel gelijk.

De datacenters in Nederland zijn onder meer van techbedrijven en bedrijven die clouddiensten aanbieden. Organisaties als universiteiten en ziekenhuizen die een eigen voorziening voor dataopslag hebben, zijn buiten de berekening van het CBS gehouden. In datacenters staan computerservers die programma's draaiende houden en rekenkracht leveren, onder meer voor kunstmatige intelligentie. Die servers worden door het grote stroomgebruik warm, waardoor ook koelsystemen nodig zijn. Die koelsystemen verbruiken op hun beurt weer stroom.

De groei van het stroomverbruik speelt ook een rol bij de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet. Op veel plaatsen in Nederland is het net vol en zijn nieuwe aansluitingen lastig te realiseren. Het kabinet-Rutte IV stelde om die schaarse ruimte in 2022 een landelijk verbod in op de bouw van nieuwe grote datacenters. Er worden in de komende jaren nog wel meerdere grote datacenters gebouwd, omdat voor die projecten al vergunningen waren afgegeven.

Een van die projecten is een datacenter in Amsterdam. Daar kwam in de zomer een groot protest tegen de bouw. Bewoners vinden dat het gebouw een te groot deel opeist van voorzieningen zoals drinkwater en elektriciteit. Tegenstanders stellen bovendien dat het datacenter woningbouw in de weg zit. Netbeheerder Liander ontkent dat. Het bedrijf achter het datacenter zegt dat meerdere bedrijven en de overheid gebruik gaan maken van de vrijkomende servercapaciteit, en stelt dat het datacenter daarmee bijdraagt aan de economie.

23Weergaven

Auteur

Misdaad en buitenland

Ruben Visser — misdaad en buitenland, Kernblik.