Nederlandse werknemers maken massaal gebruik van kunstmatige intelligentie. In bijna negen op de tien bedrijven wordt de technologie gemiddeld zo'n drie uur per week ingezet. Daarmee loopt Nederland voor op de Verenigde Staten, waar AI gemiddeld 1,7 uur per week wordt gebruikt, en op het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Australië, waar dat tussen de 1,4 en 1,5 uur ligt.
Die voorsprong in het dagelijkse gebruik zegt echter weinig over de vraag of AI ook leidt tot echte vernieuwing. Volgens onderzoek van de Universiteit van Amsterdam wordt de technologie nog lang niet optimaal benut. Het gebruik concentreert zich vooral op het uitvoeren van bestaande taken. Dat maakt werk sneller, maar brengt bedrijven zelden tot nieuwe producten, diensten of werkwijzen.
Voor bedrijven betekent dat dat de winst vooralsnog beperkt blijft tot efficiëntie. Wie AI vooral gebruikt om routinematig werk te versnellen, haalt niet automatisch het volledige potentieel uit de technologie. Onderzoekers wijzen erop dat echte innovatie vraagt om het herinrichten van processen en het opnieuw nadenken over hoe organisaties werken. Het toevoegen van een nieuw hulpmiddel aan het bestaande takenpakket is daarvoor onvoldoende.
Het verschil tussen snel en slim gebruik van AI vormt daarmee het kernpunt van het onderzoek. Een hoog gebruik per werknemer en per bedrijf zegt iets over de bereidheid om de technologie te omarmen, maar niets over de kwaliteit van de toepassing. Nederland scoort dus hoog op de eerste indicator, terwijl de tweede nog verdere ontwikkeling vraagt.
De cijfers laten ook zien dat de Nederlandse aanpak niet vanzelfsprekend leidt tot grotere productiviteitssprongen. Wie de technologie vooral als tijdwinst ziet, mist volgens de onderzoekers de mogelijkheid om werk op een fundamenteel andere manier in te richten. Dat maakt de uitkomst relevant voor werkgevers die willen weten wat AI hun concreet oplevert, en voor beleidsmakers die de digitale economie willen versterken.
Het gaat hierbij om een voorsprong die vooral in de dagelijkse praktijk zichtbaar is. De gemeten inzet van drie uur per week duidt op een brede verspreiding onder bedrijven, van kleine organisaties tot grotere werkgevers. Tegelijk blijft de vraag open welke sectoren het meest profiteren en waar het gebruik vooral bij routinetaken blijft hangen. Die detailvragen beantwoordt het onderzoek volgens de beschikbare bronnen niet volledig.
Ook de vergelijking met de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Australië maakt duidelijk dat Nederland met zijn gebruik van AI op het werk internationaal aan de top staat. Dat het in deze landen minder wordt ingezet, betekent niet dat daar geen innovatie plaatsvindt. Het betekent wel dat de Nederlandse voorsprong vooral in de hoeveelheid gebruik zit en nog niet in de diepte van de toepassing.
21