Een maand nadat president Trump aankondigde dat Russische diesel naar de Verenigde Staten zou kunnen komen, is er nog geen druppel aangekomen. De tanker Agioi Fanendes vaart met ongeveer 300.000 vaten diesel vanuit de Russische haven Primorsk. Het schip zou vorige week in New York moeten zijn geweest, maar het is er nooit aangekomen. Het cirkelt nu honderden kilometers uit de kust van de Verenigde Staten en wacht op een koper.
De afspraak houdt in dat de Verenigde Staten sancties verlichten in ruil voor Russische dieselleveringen naar Amerika. Die ruil is precies het punt waar het nu schuurt. Amerikaanse kopers vrezen juridische en politieke gevolgen van een aankoop, en het Amerikaanse Congres houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Zolang die onzekerheid blijft, blijft het voor afnemers onaantrekkelijk om de lading over te nemen.
Het Witte Huis ontkent dat de deal is mislukt. Volgens het Witte Huis heeft de afspraak de prijzen verlaagd. Economen zien dat anders: volgens hen heeft de dieselafspraak weinig tot geen effect op de prijzen gehad. Daarmee staan twee lezingen tegenover elkaar, zonder dat de cijfers die lezing van het Witte Huis onderbouwen.
Ook andere tankers hebben hun koers veranderd. De Talisman voer in de buurt van Egypte, de Beast bij Mauritanië en de Leruo richting Brazilië. Volgens de Financial Times zijn de Russische dieselexporten na de afspraak verdubbeld, maar die groei zit vooral in Brazilië en Turkije en niet in de Verenigde Staten. De Russische diesel vindt dus wel afzet, alleen niet in Amerika.
Op de achtergrond speelt de oorlog in Oekraïne een rol. Oekraïne heeft kort de aanvallen op de Russische energie-infrastructuur gestaakt, al is niet duidelijk hoe lang die pauze duurde. Eind oktober hervatte Oekraïne de aanvallen, en volgens berichten zijn daarbij vijf grote raffinaderijen geraakt. Reuters meldt dat de Russische raffinagecapaciteit sinds eind oktober met ongeveer 30 procent is gedaald. Minder raffinagecapaciteit betekent minder diesel om te leveren, wat de exportpositie van Rusland verzwakt.
De dieselprijzen in Europa zijn ondertussen met 11 procent gedaald, maar liggen nog altijd 77 procent boven het niveau van voor de oorlog met Iran. Dat maakt de markt kwetsbaar en verklaart waarom de vraag naar betaalbare diesel groot blijft. Voor de Verenigde Staten is dat relevant, omdat de trucksector alleen al bijna 3 miljoen vaten diesel per dag gebruikt. Of de lading van de Agioi Fanendes alsnog een koper vindt, is voorlopig onduidelijk.
12