Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur schiet tekort in het beschermen van het dierenwelzijn in de vleessector. Dat blijkt uit het rapport «Dierenwelzijn verdient beter», dat in opdracht van het ministerie is opgesteld door een adviescommissie. Staatssecretaris Erkens erkent dat er verbetering nodig is en kondigt een verbeterprogramma aan.
Volgens de commissie zetten veehouders hun economische en financiële belangen vaak voorop. Dierenwelzijn krijgt pas aandacht wanneer het de bedrijfsvoering niet schaadt en de productiviteit niet verlaagt. Bedrijven accepteren welzijnsmaatregelen volgens het rapport alleen als de kosten beheersbaar blijven. De financiële druk raakt daarbij ook boeren die hun dieren graag goed willen verzorgen. Juist die boeren komen in de knel tussen een verantwoorde zorg voor de dieren en de noodzaak om rendabel te blijven.
De commissie wijst op concrete misstanden. Mank lopende dieren worden naar het slachthuis gebracht, en varkens en kippen krijgen onvoldoende voer en water. Daarnaast zijn de normen voor dierenwelzijn volgens het rapport onduidelijk of ontoereikend. Dat maakt het voor veehouders en toezichthouders lastig om vast te stellen wat goed en wat onacceptabel is. Het ministerie handelt bovendien niet voldoende doortastend, aldus de commissie.
Verantwoordelijkheid is volgens het rapport gedeeld. Boeren, slachthuizen, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) als toezichthouder en het ministerie hebben elk een eigen rol. Het toezicht en de handhaving staan daarmee centraal in de kritiek. Wie welke tekortkoming draagt, wordt in het rapport per schakel beschreven, zonder dat één partij de volledige schuld krijgt toebedeeld.
Het ministerie heeft de afgelopen tijd al enkele stappen gezet. Er zijn nieuwe regels voor dierwaardige veehouderij ingevoerd, er gelden maatregelen voor het transport van dieren bij hitte, en in slachthuizen komen camera's. Die maatregelen worden door het ministerie gepresenteerd als onderdeel van een bredere aanpak. Volgens de commissie zijn ze op zichzelf echter niet genoeg om de structurele problemen op te lossen, omdat zij vooral op afzonderlijke onderdelen van de keten zijn gericht.
Politiek blijft het oordeel verdeeld. De Partij voor de Dieren vindt de plannen van het kabinet onvoldoende en vindt dat er sneller moet worden ingegrepen om het lijden van dieren te beëindigen. Daarom heeft de partij initiatiefwetsvoorstellen ingediend die daarop gericht zijn. Volgens de huidige planning vindt in de Tweede Kamer volgende maand een debat plaats over de welzijnsmaatregelen en de wetsvoorstellen van de PvdD. Of en welke maatregelen dan een meerderheid krijgen, is nog onzeker.
6