Premier Rob Jetten spreekt sinds zijn aantreden in een merkbaar gematigder toon dan toen hij nog partijleider van D66 was. Critici wijzen erop dat dit bij linkse kiezers moeilijk valt. Jetten nam eerder deel aan een demonstratie van de Rode Lijn en sprak daar over genocide. Als regeringsleider kan hij die uitspraken niet op dezelfde manier herhalen, omdat hij namens het hele kabinet spreekt en niet alleen namens zijn partij.
De Rode Lijn organiseerde een protest over het Israël-beleid van de Nederlandse regering. Volgens de organisatoren deden daar ongeveer 200.000 mensen aan mee. De demonstranten eisen een einde aan de militaire samenwerking met Israël. Jetten is op die eis niet ingegaan, en dat heeft kritiek opgeleverd. Het verschil tussen het demonstrerende deel van zijn vroegere aanhang en de regeringsverantwoordelijkheid die hij nu draagt, staat daarmee centraal in het debat.
Voorzitter Hertzberger van het CJO uitte zich kritisch over Jetten, omdat hij de eisen van het protest niet inwilligt. Volgens Hertzberger komen die eisen neer op het uitwissen van Israël. Hij vindt dat een rechter, en niet politici, moet oordelen of er sprake is van genocide. Een VN-onderzoek concludeerde vorig jaar dat Israël in Gaza genocide pleegt. Die conclusie speelt een belangrijke rol in het debat over het beleid, maar het is geen juridisch vonnis. Hertzberger stelt daarmee dat de vraag of er genocide plaatsvindt niet door de politiek beantwoord moet worden.
Jetten hield onlangs een toespraak ter herdenking van de Kristallnacht. Het was zijn eerste premierstoespraak in tien jaar. Hij waarschuwde dat antisemitisme terugkeert en steeds vaker voorkomt op sociale media en in het publieke debat. Hij wees daarbij op een gevaar dat volgens hem niet mag worden onderschat. De regering financiert beveiliging van joodse gebouwen en instellingen, en dat maakt deel uit van haar reactie op die dreiging.
De Kristallnacht vond plaats op 9 en 10 november 1938. Nazi-aanhangers pleegden toen aanslagen in Duitsland, Oostenrijk en Tsjecho-Slowakije. Ongeveer 30.000 joden werden gearresteerd en naar concentratiekampen gestuurd. Volgens De Telegraaf riep Jetten Nederlandse joden op het land niet te verlaten. De herdenking vond plaats in de Portugese Synagoge in Amsterdam, die zwaar werd bewaakt door de Koninklijke Marechaussee. Die zware bewaking laat zien hoe serieus de veiligheidsdienst de dreiging voor joodse plaatsen en bijeenkomsten inschat.
Jetten hing bij zijn voordeur een mezoeza op, een traditioneel joods voorwerp. Dat gebaar staat in schril contrast met de scherpe kritiek van zijn vroegere linkse aanhang en van het CJO. Hoe de regering het Israël-beleid verder vormgeeft, en of zij de eisen van de Rode Lijn alsnog overweegt, is op dit moment nog niet duidelijk.
1