De asielminister moet de veiligheidssituatie in Syrië opnieuw beoordelen. Dat heeft de Raad van State bepaald in een uitspraak over de afwijzing van een Syrische asielzoeker. De hoogste bestuursrechter van Nederland oordeelt dat het huidige beleid, waarin delen van Syrië veilig worden genoemd, onvoldoende is onderbouwd.
De zaak draait om een Syrische man van wie de asielaanvraag eerder werd afgewezen. Hij zou in 2014 door het regime van Assad zijn gevangengenomen en gemarteld, omdat hij zou hebben deelgenomen aan een demonstratie. Hij vreest bij terugkeer naar Syrië opnieuw geweld. De afwijzing werd genomen onder de toenmalige minister Van Weel. Inmiddels is Van den Brink van het CDA minister van Asiel en Migratie. Hij moet de uitspraak nu bestuderen. Over hoe hij gaat reageren is nog geen besluit genomen.
De Raad van State kijkt in zijn uitspraak naar de humanitaire omstandigheden in Syrië en naar de gevolgen van de val van het regime-Assad. Die afweging moet de minister volgens de rechter expliciet maken. Het huidige landenbeleid biedt volgens de Raad van State onvoldoende grond om Syrische asielaanvragen af te wijzen. Dat is relevant, omdat bijna alle Syrische asielaanvragen sinds vorig jaar zijn afgewezen.
Het kabinet verklaarde eind 2024, kort na de val van Assad, delen van Syrië veilig. Syriërs in Nederland werden aangemoedigd om terug te keren. In 2025 keerden 945 Syriërs met financiële steun van de staat terug. De terugkeerpremie werd tijdelijk verhoogd voor volwassenen en minderjarigen. Die verhoging duurde ongeveer twee maanden en werd in januari teruggedraaid. Het effect van die tijdelijke verhoging op het aantal terugkeerders is niet duidelijk.
Volgens een recent rapport verblijven ongeveer 18.000 Syriërs in opvangcentra in Nederland. De uitspraak van de Raad van State raakt dus een grote groep. Het is nu aan de minister om het beleid opnieuw te onderbouwen, of het aan te passen, in het licht van de oordelen van de rechter.
4