De Italiaanse privacytoezichthouder heeft Meta een boete van 805 miljoen euro opgelegd, omgerekend ongeveer 887 miljoen dollar. Volgens de toezichthouder kreeg de Facebook-app op Android-toestellen toegang tot foto's en video's van Italiaanse gebruikers, inclusief bijbehorende metadata. Dat zou zijn gebeurd zonder specifieke toestemming van de gebruikers en zonder dat zij daar behoorlijk over waren geïnformeerd.

De toezichthouder omschrijft het als een inbreuk op de privacyregels rond persoonlijke media. Het gaat om het verzamelen en benaderen van bestanden die op een telefoon zijn opgeslagen, een onderwerp dat in Europa strikt wordt gereguleerd. Het onderzoek richtte zich uitsluitend op de Android-versie van de app. iOS en andere platforms vallen buiten deze zaak, waardoor de conclusies niet zonder meer op andere apparaten of systemen kunnen worden getrokken.

Met een bedrag van 805 miljoen euro behoort de boete tot de grootste die Italië ooit aan een techbedrijf heeft opgelegd. Dat maakt de zaak ook in het bredere Europese toezichtsdebat relevant, omdat grote platforms de afgelopen jaren vaker met hoge boetes zijn geconfronteerd vanwege de verwerking van persoonsgegevens. Meta heeft aangekondigd in beroep te gaan tegen het besluit. Of de boete in die procedure standhoudt, is op dit moment nog onzeker.

Ook de Nederlandse media NOS, NU.nl en NRC meldden de boete van 805 miljoen euro. Voor Nederlandse gebruikers van Facebook op Android is de zaak juridisch niet rechtstreeks van toepassing, maar de uitkomst laat zien hoe Europese toezichthouders het gebruik van persoonlijke gegevens door grote platforms beoordelen. Dat is ook voor Nederlandse gebruikers van belang, omdat dezelfde Europese privacyregels overal in de Unie gelden.

De kern van de zaak draait om toestemming. Volgens de Europese privacywetgeving moet toestemming specifiek, geïnformeerd en vrij gegeven worden. De Italiaanse toezichthouder oordeelt dat aan die voorwaarden in dit geval niet was voldaan. Gebruikers zouden niet duidelijk hebben geweten dat de app zo ver toegang tot hun fotoalbum en videobestanden zocht, en dus niet bewust kunnen hebben ingestemd met het delen of verwerken van die gegevens.

De zaak raakt daarmee aan een breder vraagstuk over de toegangsrechten die apps op smartphones krijgen. Veel gebruikers accepteren bij het installeren van een app in één klap een reeks machtigingen, zonder te weten welke gegevens daadwerkelijk worden opgevraagd. Toezichthouders leggen de verantwoordelijkheid dan bij de aanbieder van de dienst, die moet aantonen dat de verwerking rechtmatig is.

Hoe het beroep verloopt en of de boete uiteindelijk blijft staan, zal de komende tijd duidelijk worden. Tot die tijd geldt het besluit van de Italiaanse toezichthouder als uitgangspunt, al staat het Meta vrij zich tegen de conclusies te verweren. De uitkomst van de procedure kan bepalen hoe andere toezichthouders in Europa omgaan met vergelijkbare kwesties rond mediatoegang op mobiele apparaten.

26Weergaven

Auteur

Politiek verslaggever

Sanne de Vries — politiek verslaggever, Kernblik.