De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft 38 influenceraccounts op TikTok en Instagram gecontroleerd op reclame voor voedingssupplementen. Bij 28 van die accounts werden overtredingen vastgesteld. Het gaat om accounts met tussen de 750 en een miljoen volgers, wat laat zien dat zowel kleinere makers als grote internationale bereiken bij de controle betrokken waren.
In negentien berichten deden de influencers ernstige misleidende gezondheidsbeweringen. De problematische claims varieerden van gezondheidsvoordelen die niet wetenschappelijk zijn onderbouwd tot vage beweringen zonder duidelijke onderbouwing. Daarnaast werden twee medische claims en één voedingsclaim gedaan die op grond van de regelgeving niet is toegestaan. Voor voedingssupplementen geldt dat producten niet mogen worden aangeprezen met beweringen die niet aantoonbaar kloppen of die de indruk wekken dat een middel ziekten kan genezen of voorkomen. Juist omdat supplementen vaak als vanzelfsprekend veilig en effectief worden gepresenteerd, weegt zo'n boodschap op sociale media zwaar voor volgers die gezondheidsadvies zoeken.
De NVWA kan influencers die de regels overtreden een waarschuwing geven of een boete opleggen. Wie een waarschuwing krijgt en de berichten niet corrigeert, loopt het risico op strengere maatregelen. De toezichthouder benadrukt daarmee dat de verantwoordelijkheid voor reclame niet alleen bij de adverteerder ligt, maar ook bij de influencer die het bericht plaatst. Die verantwoordelijkheid geldt ook wanneer een bericht als persoonlijke ervaring wordt gebracht, zolang er sprake is van een commerciële samenwerking of betaalde promotie.
De controle past in een bredere aandacht voor commerciële boodschappen op sociale media, waar volgers vaak niet goed zien wanneer iets betaalde of gesponsorde reclame is. Doordat berichten op TikTok en Instagram in een persoonlijke toon worden gebracht, kan de grens tussen advies en advertentie vervagen. Voor consumenten die overwegen supplementen te kopen op basis van zulke berichten, geldt volgens de toezichthouder dat zij kritisch moeten blijven en claims over gezondheid met terughoudendheid moeten bekijken. Het aantal overtredingen onder de gecontroleerde accounts laat zien dat die voorzichtigheid op sociale media niet vanzelf spreekt.
3